تحلیلی بر مساله شناخت

admin اردیبهشت ۱, ۱۳۹۱ ۰

این جزوه مقاله ای از شهید سید محمدباقر صدر می باشد که توسط استاد محمد علی جاودان ترجمه شده است و اکنون پس از سی سال باز نشر می شود.

در این مقاله استاد پاسخ به مساله شناخت را به دو گونه عقلی و تجربی تقسیم بندی می کنند. این تقسیم بندی می تواند نزدیک به همان تقسیم بندی پسا رنسانی اصالت عقل قاره و اصالت تجربه انگلستان تفسیر شود اما نباید وجوه افتراق آن را نیز ففراموش کرد پس از آن در تمام بخش های مقاله سعی در نقد اصالت تجربه  دارد و برای آن مثال هایی از جمله اصول بدیهی ریاضی و هندسی را می آورند. پس از آن به نقل جواب منطقیون وضعی (logical positivism) به مساله یقین در علوم ریاضی پرداخته و تقسیم بندی قضایای تکراری و تحلیلی را توضیح می دهند. ایشان در نقض مدعای منطقیون وضعی قضیه هندسی “خط مستقیم نزدیکترین فاصله بین دو نقطه است” را نقل می کنند. در ادامه تقسیم بندی قضایا به تحلیل و تکراری را جواب مناسبی به مناقشه موجود نمی دانند و از منطقیون وضعی می پرسند که، ریشه یقین در قضایای تکراری چیست؟ آیا ریشه ای غیر از تجربه دارد؟ در ادامه بحث اصل تکرار را متکی بر این همانی دانسته و ریشه صحت اینهمانی را اصل امتناع جمع نقیضین به حساب می آورند و عدم پذیرش آن را اینگونه تفسیر می کنند که اگر این دو اصل را نپذیریم دلیلی بر درستی تکرار نیز نخواهیم داشت یعنی این تقسیم بندی نیز مشکلی را حل نمی کند و اگر حتی قضایای ریاضی را تکراری نیز بدانیم دلیلی بر درستی تکرار نخواهیم داشت. پس از آن اندکی بحث را حول اصل امتناع جمع نقیضین ادامه داده و آن را دلیلی بر نادرستی منطق وضعی بشمار می آورند.

از مدیا فایر دانلود کنید.

از اینجا دانلود کنید.

فرستادن دیدگاه »

What is 15 + 7 ?
Please leave these two fields as-is:
IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)