قوه قضاییه، آن چه هست، آن چه باید باشد …

admin آبان ۲۰, ۱۳۹۶ ۰
قوه قضاییه، آن چه هست، آن چه باید باشد …

قوۀ قضاییه یکی از ارکان مهم و ضروری حکومت اسلامی است که وظیفه‌ی آن پشتیبانی از حقوق فردی و اجتماعی افراد و تحقق عدالت در جامعه اسلامی است. مقام معظم رهبری، مهم‌ترین وظیفه‌ی قوۀ قضاییه را جلب رضایت مردم می‌داند که حفظ سلامت قوۀ قضاییه اصلی‌ترین عامل رضایت مردم از این نهاد است.
اما آن‌چه که مورد سوال است، این است که وضعیت الان قوه قضاییه، با آن‌چه که ایده‌آل قوۀ قضاییه در حکومت اسلامی است، چه قدر فاصله دارد؟ اکنون که ۴دهه از عمر انقلاب اسلامی می‌گذرد، آیا قوۀ قضایه در جمهوری اسلامی ایران،  توانسته است اهداف اسلام از محکمه اسلامی را به عنوان  الگویی جامع محقق کند؟ آیا انتظارات امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری از قوۀ قضاییه محقق شده است؟
جواب این سوالات را باید با بررسی خروجی قوۀ قضاییه در طول مدت این ۴ دهه پاسخ داد. و البته خروجی قوۀ قضاییه به عنوان یکی از اصلی‌ترین ارکان نظام اسلامی، باید تحقق عدالت، به عنوان مهم‌ترین اصل در جامعه اسلامی باشد. اما چه قدر معیارهای عدالت در جامعه ما محقق شده است؟
یکی از معیارهای عدالت، عدم وجود تبعیض و ظلم در جامعه است. امروز ما با مواردی مواجه هستیم که معترضین به فساد، در قوۀ قضاییه محاکمه می‌شوند و حکم می‌خورند اما دریغ از مبارزه با مفسدین. نمونه‌هایی از این دست بسیارند. آن هنگام که «منصور نظری» از فساد در قوۀ قضاییه پرده بر می‌دارد و مسئولین عالی رتبه‌ی این قوه را از فساد قضات، مطلع می‌سازد، پاسخ آن چیزی جز حبس و شلاق نیست. حال آن که آن قضات فاسد در مصونیت قضایی به سر می‌برند. زمانی که «میثم صفاییان» به فساد در سیستم حمل و نقل کشور معترض می‌شود، باید به دادگاه کشیده شود. و زمانی که جوانان عدالت‌خواه به امام جمعه‌ی شهرشان بابت خرج‌های بی رویه در انتخابات خبرگان اعتراض می‌کنند، دادگاه به عنوان مدعی‌العموم از آنان شکایت می‌کند. دادگاهی که باید حامی مردم مستضعف باشد، می‌شود حامی کسانی که خود را در این نظام دارای تقدس می بینند. از این نمونه‌ها بسیارند… .
مبارزه با فساد و رانت از اصلی‌ترین ماموریت‌های قوۀ قضاییه است، در حالی که شبکه‌های فساد و رانت در کشور روز به روز گسترده‌تر می‌شوند ولی قوۀ قضاییه به جای مبارزه با آن‌ها، کسانی را که این فسادها را برملا می‌کنند، محکوم می‌نماید. به جای آن که کارفرمایان ظالمی که حقوق کارگران را تضییع می‌کنند محاکمه شوند، کارگران مظلومی که ماه‌ها حقوق خود را نگرفته‌اند و به این روند اعتراض دارند، محاکمه می‌شوند و شلاق می‌خورند.
نمی‌خواهیم منکر مواردی باشیم که قوۀ قضاییه در آن ها عمل‌کرد مناسبی داشته و یا با مفسدان کلان بر خورد کرده است، ولی وجود هرگونه ظلم و بی‌عدالتی در جامعه اسلامی پذیرفته شده نیست. چه آن که در برخی موارد، خود قوۀ قضاییه عامل آن ظلم باشد. «جلب رضایت مردم» که رهبر معظم انقلاب آن را مهم‌ترین وظیفه‌ی قوۀ قضاییه می‌داند محقق نشده است چرا که «حفظ سلامت قوۀ قضاییه» به عنوان مهم‌ترین عامل آن هنوز محقق نشده است.
شفافیت که یکی از مهم‌ترین عوامل مبارزه با فساد است، در قوۀ قضاییه جایی ندارد. زمانی که احکام و آراء قضات و روند بررسی پرونده‌ها شفاف شوند، امکان فساد در این قوه بسیار پایین‌تر خواهد بود. توضیح به مردم در مورد پرونده‌های دارای ابهام هم یکی از نکاتی است که شفافیت در آن باعث افزایش رضایت مردم از قوه قضاییه خواهد شد.
این که قوۀ قضاییه هرگونه انتقاد از خود را مساوی با تضعیف نظام می‌داند و اجازه هیچ گونه اعتراضی را به ساختار قوۀ قضاییه و قضات نمی‌دهد هم از آن دسته مواردی است که با یک جامعه‌ی اسلامی و انقلابی سنخیتی ندارد. وجود فساد در بدنه قوۀ قضاییه و عدم برخورد با مفسدان و دانه درشت هاست که ضربه به نظام اسلامی می‌زند و باعث تضعیف نظام می‌شود. چشم پوشی بر فساد، باعث افزایش روز به روز ظلم و فساد و تبعیض می‌شود و طبقه‌ای را به وجود می‌آورد که همگی آقازاده‌اند و با رانت و پول به مقام‌های بالا و ثروت می‌رسند. حال آن که مردم عادی و مستضعفین که ولی‌نعمتان این حکومتند، جایی در ساختار و تصمیم‌گیری آن ندارند و این بالاترین ظلم به نظام جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی است. طرد کردن مردم انقلابی که به خاطر اهداف والای انقلاب اسلامی، از قوۀ قضاییه انتقاد و به فسادها و ظلم‌ها اعتراض  می‌کنند، به اسم تضعیف نظام و نشر اکاذیب و… باعث گسترش فساد و گستاخ شدن مفسدین می‌شود و مردم انقلابی را از انقلاب ناامید می‌کند.
در کل برآیند عمل‌کرد این قوه در طول سال‌های بعد از انقلاب را نمی‌توان مثبت ارزیابی نمود، چرا که عدالت به عنوان اصلی‌ترین رکن حکومت اسلامی و مهم‌ترین وظیفه‌ی قوۀ قضاییه به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان حکومت اسلامی، هنوز به حالت ایده‌آل آن نزدیک هم نشده است و انتظارات مردم از یک حکومت اسلامی، که باید مهم‌ترین هدف آن تحقق عدالت باشد را بر آورده نکرده است.

مهدی شکرگزار

 

فرستادن دیدگاه »

What is 4 + 15 ?
Please leave these two fields as-is:
IMPORTANT! To be able to proceed, you need to solve the following simple math (so we know that you are a human) :-)